Haber-Şirin Ereğli gazetesi-Serbest Muhasebeci Mali Müşavir ENİS KIRAN Yaptığı açıklamada ,Mükelleflerin 2009 takvim yılında elde ettikleri kira gelirleri için 25 Mart 2010 tarihine kadar ikametgah adreslerinin bağlı bulunduğu vergi dairesine,yurtdışında ikametgah edenler ise gayrimenkulun bulunduğu adresin bağlı olduğu vergi dairesine elden veya internet üzerinden beyanname vermeleri gerekmektedir.Beyan edilen kira geliri üzerinden tahakkuk ettirilen gelir vergisinin iki eşit taksitte (ilk taksidinin 2010 mart ayının sonuna kadar,İkinci taksidini ise 2010 Temmuz ayının sonuna kadar)ödenmesi gerekmektedir dedi.

Kıran'ın açıklamasının tümü şöyle;Konut veya işyerini kiraya veren mükelleflerin,2009 takvim yılına ilişkin veya önceki yıllara ilişkin olup nakit veya ayın olarak bu yılda tahsil ettikleri kira gelirleri,tahsil edildiği yılın yani 2009 yılının geliri kabul edilecek ve buna göre gelir vergisi beyannamesi verilecektir.Örneğin 2006,2007 ve 2008 yılları kira gelirleri topluca 2009 yılına tahsil edilirse; 2009 yılının geliri olarak dikkate alınacaktır.Ancak peşin olarak sonraki yıllar için tahsil edilen kira gelirleri hangi yılın geliri ise o yıllarda beyanname verilecektir.Örneğin 2010,2011 ve 2012 yıllarına ait gelirleri topluca 2009 yılında tahsil edilirse ; her yıla ait kira bedeli ilgili yılda beyan edilecektir.

GAYRİMENKUL SERMAYE İRADINDA VERGİ TEVKİFATI

Gayrimenkulleri işyeri olarak kiralayan kişi ve kuruluşlar, kira ödemeleri üzerinden gelir vergisi kesintisi yapacaklardır. Yani işyerinin kiracıları, ödeyecekleri kira üzerinden vergi keseceklerdir. Kimlerin vergi kesintisi yapmak zorunda olduğu Gelir Vergisi Kanununun da belirtilmiştir.Kiracı olan bu kişi ve kuruluşlar, yaptıkları kira ödemelerinin brüt tutarı üzerinden Gelir Vergisi Kanunun 94/5-a maddesine göre %20 oranında gelir vergisi kesintisi yapmak zorundadırlar. Diğer taraftan, 2009 takvim yılında elde edilen işyeri kira gelirlerinin brüt tutarının 22.000 TL’yi aşması halinde, yıllık beyanname verilecektir. Ancak, bu durumda daha önce kesinti yoluyla ödenen vergiler beyanname üzerinden mahsup edilecektir.

KONUT KİRA GELİRLERİNDE İSTİSNA

Gelir Vergisi Kanunu’nun 21. maddesine göre, gayrimenkullerin mesken olarak kiraya verilmesinden bir takvim yılı içinde elde edilen hâsılatın 2009 yılı için 2.600,00 TL’si gelir vergisinden müstesnadır. İstisna haddi üzerinde hâsılat elde edilip beyan edilmemesi veya eksik beyan edilmesi halinde, bu istisnadan yararlanılamayacaktır. Ticari, zirai veya mesleki kazancını yıllık beyanname ile bildirmek mecburiyetinde olanlar ile gelirleri bunlar tarafından bildirilecek olanlar bu istisnadan faydalanamazlar.

Mesken olarak kiraya verilen gayrimenkulün yıllık kira geliri toplamı 2.600,00 TL’lik istisna haddinin altında kalması halinde gelir vergisi beyannamesi verilmeyecektir. İşyeri olarak kiraya verilen gayrimenkullerden elde edilen kira gelirlerinde 2.600,00 TL’lik istisna uygulanmayacaktır

Kiraya verilen gayrimenkul hem konut hem de işyeri olarak kullanılması halinde istisna uygulanmayacaktır. Kiraya verilen binanın hisseli olması halinde elde edilen gelire her bir gerçek kişi için ayrı ayrı 2.600,00 TL’lik istisna uygulanacaktır.

KİRA GELİRİNDEN İNDİRİLEBİLECEK GİDERLER

Gayrimenkul sermaye iradında safi iradın saptanması için, kira gelirlerinden indirilecek giderler konusunda seçilebilecek iki yöntem vardır.

Gerçek Gider Yöntemi

Götürü Gider Yöntemi

Götürü veya gerçek gider yönteminin seçimi, taşınmaz malların tümü için yapılır. Bunlardan bir kısmı için gerçek gider, diğer kısmı için götürü gider yöntemi seçilemez. Götürü gider usulü ve gerçek gider usulünün seçilmesinde mükelleflere seçimlik hak tanınmıştır. Ancak götürü gider usulünü seçenler iki yıl geçmedikçe gerçek usule dönemeyeceklerdir. Mükellefler iki yöntemden birini kullanacaklardır. İkisini aynı anda kullanamazlar.Gerçek gider yöntemini seçen mükellefler, fiilen yapılmış olan ve belgelerle ispatlanan giderlerini gerçek tutarlarıyla yıllık kira geliri toplamından indireceklerdir. Ancak konut kira gelirinden istisna edilen 2.600,00 TL’ye isabet eden giderler kira geliri toplamından indirilemeyecektir.

Götürü gider yöntemini seçen mükellefler ise, kira gelirlerinden istisna tutarını düştükten sonra kalan tutarın %25’i oranındaki götürü gideri gerçek giderlere karşılık olmak üzere indirebilirler.

KİRA GELİRİ ELDE EDİLDİĞİ HALDE BEYANNAME VERİLMEZ VEYA EKSİK BEYAN EDİLİRSE NE OLUR?

Konutlardan elde edilen kira gelirleri beyan edilmez veya eksik beyan edilirse, 2.600-TL'lik istisnadan yararlanılamaz.Beyan edilmesi gereken kira gelirinin bildirilmemesi halinde, mükellef adına iki kat I’inci derece usulsüzlük cezası kesilir ve gelir takdir komisyonunca takdir edilir.Takdir edilen gelir üzerinden, gelir vergisi ile vergi ziyaı cezası hesaplanır. Ayrıca gecikilen her ay için gecikme faizi talep edilir.

Bu şekilde tahakkuk eden vergi, ceza ve gecikme faizinin tahakkuk tarihinden itibaren bir ay içinde ödenmesi zorunludur. Ödenmediği takdirde, vergi dairesince ayrıca her ay için ayrı ayrı gecikme zammı hesaplanmak suretiyle tahsil yoluna gidilir. Konut ve işyeri kira gelirlerinde oluşan kayıt dışılığı azaltmak amacıyla 268 seri no'lu Gelir Vergisi Kanunu Genel Tebliğine göre konutlarda, her bir konut için aylık 500 TL ve üzerinde kira geliri elde edenler; işyerlerinde ise herhangi bir miktar ile sınırlı olmaksızın işyerini kiraya verenler ile kiracıların kira ödemelerinin banka kanalı ile yapılmasına yönelik bazı düzenlemeler yürürlüğe girdiğinden dolayısıyla elde edilen kira gelirlerinin tespiti daha kolay olmaktadır. Bu nedenle mükelleflerin cezai bir müeyyide ile karşılaşmamak için beyanname verme konusunda hassas davranmaları yararlarına olacaktır.